|
Du Hành Vào T́nh Yêu
Lư Lạc
Long

Từ xưa đến nay, h́nh như chưa ai có thể định nghĩa một cách thỏa
đáng về t́nh yêu. T́nh yêu vẫn là một chủ đề được đem ra phân tích, diễn
tả, bàn căi... có lẽ từ thuở tạo thiên lập địa, từ lúc loài người xuất
hiện trên quả đất cho đến giờ vẫn chưa kết thúc và sẽ măi măi là một đề
tài hấp dẫn với tất cả mọi người. Những người đă yêu, đang yêu và kể
luôn cả những người chưa yêu đều có chung một cảm giác về sự huyền bí,
quyến rũ và thú vị của t́nh yêu. T́nh yêu là một thế giới mênh mông, bí
ẩn, khó hiểu và có một điều mà ai cũng thừa nhận là: Trong chúng ta, mỗi
người đều có một t́nh yêu thật sự và chỉ một. Và "t́nh yêu", đề tài này
đă có rất nhiều người nói đến, về đủ mọi phương diện, nhưng những chủ đề
liên quan đến t́nh yêu th́ dường như không bao giờ lỗi thời . Nên tôi
muốn mời bạn cùng tôi làm một cuộc du hành vào t́nh yêu, thử "khám
nghiệm và t́m hiểu" một vài khía cạnh của t́nh yêu.
Màu Của T́nh Yêu
Hầu hết các thực thể, hay khái niệm hiện hữu trong đời sống này đều
có màu tượng trưng. Thí dụ cho hy vọng, ḥa b́nh th́ là màu xanh, chiến
thắng th́ được khoác cho màu đỏ, ḷng chung thủy th́ được gán cho màu
tím, sự quư phái mang màu vàng, sự thơ ngây trinh trắng th́ màu trắng,
thời gian th́ màu cà phê phin, tương lai th́ màu hồng hay xám, tội ác
được tô màu đen, sự phản bội th́ màu tím tái, sự vô ơn bạc nghĩa th́ màu
bạc v.v... C̣n t́nh yêu có màu tượng trưng không? Sống ở xă hội Bắc Mỹ
chúng ta thường nghe câu nói giỡn này "honey, money". T́nh yêu có là màu
xanh như những tờ giấy bạc Mỹ? Hay màu lấp lánh của những viên kim cương?
Hay màu vàng ngà của những bằng cấp?... Chắc chắn là những trả lời này
không đúng rồi v́ màu của t́nh yêu dựa vào những tiêu chuẩn này sẽ thay
đổi nhanh như chong chóng quay theo chiều gió và bất định và nếu thử đi
vào thế giới của văn thi sĩ tao nhă để xem "t́nh yêu màu ǵ ?" trong mắt
các vị ấy, có lẽ chúng ta càng bị lẫn lộn hơn nữa. Nào là "đỏ rực như
lửa mặt trời", "sáng như trăng rằm", "xanh như nước biển", "vàng như lá
mùa thu", "trắng như bông tuyết", "đen như suối tóc"... và như vậy th́
t́nh yêu màu ǵ? C̣n đi vào thế giới của các vị chuyên gia khoa học kỹ
thuật th́ có thể chúng ta sẽ được trả lời: "T́nh yêu, giống như điện,
không màu sắc, không mùi vị nhưng đụng vào sẽ bị giật tê người... và c̣n
"dữ dằn" hơn điện nữa là t́nh yêu có thể sôi ở chỗ lạnh và đông đặc ở
chỗ nóng, không có hao hụt và biến mất, mà chỉ chuyển từ dạng này sang
dạng khác..." Có thể chấp nhận được định nghĩa này không? Chắc chắn là
không rồi. Và nếu có đồng ư th́ cũng chẳng đi tới đâu, chẳng giúp chúng
ta "thấy" màu của t́nh yêu mà lại làm cho chúng ta hoang mang thêm. Hay
là chúng ta cho hết những trả lời của "con nguời" ở trên vào những máy
siêu điện toán (super computer) phân tích xem sao? Chuyện không tưởng!
Nhưng nếu thực hiện được th́ máy siêu điện toán chắc cũng sẽ bị vỡ mạch
điện tử, chịu thua và ngưng làm việc luôn nữa.
Như vậy th́ không có câu trả lời à? Vậy chúng ta thử đặt ngược lại
vấn đề là có "t́nh yêu" hay không xem sao. Nói một cách khác, là t́nh
yêu có hiện hữu không? Th́ câu trả lời sẽ là: T́nh yêu không thấy được,
chưa hiểu đủ để định nghĩa được như điện, nhưng hiện hữu giống như điện.
V́ nếu không có t́nh yêu th́ loài người t́m đâu ra lư do để cưới hỏi và
ly dị? Một số cảm giác hạnh phúc, sung sướng, đau khổ sẽ không có nguyên
nhân và lư do. Phải có lửa th́ mới có khói! Xa hơn nữa, nếu không có cái
gọi là t́nh yêu th́ văn thi sĩ xưa và nay, viết về t́nh yêu t́m đâu ra
cảm xúc để sáng tác trong văn chương?
Tuy nhiên, một điều rất chắc chắn, là dù chưa được định nghĩa thỏa đáng
nhưng t́nh yêu hiện hữu và màu t́nh yêu phải ở đâu đó trong khoảng giữa
dăy quang phổ tập họp các màu đỏ, xanh, lục, lam, chàm, tím… chỉ có điều
là chúng ta chưa t́m thấy mà thôi. Cũng giống như các câu hỏi chưa có
được trả lời: Có sự sống ở ngoài trái đất không? Có thuốc trường sinh
bất tử hay có phương pháp cải lăo hoàn đồng không?... thế nào cũng có
ngày, chúng ta có được định nghĩa thỏa đáng về t́nh yêu và sẽ có câu trả
lời cho màu t́nh yêu. Cũng như ngày nay, chúng ta có thể nói chắc chắn
là mặt trăng không có sự sống. Cung Quảng, Hằng Nga, Chú Cuội, Ngọc Thố...
chỉ là truyền thuyết. Hiện giờ, tạm thời mỗi người chúng ta cứ tự chọn
lấy một màu cho t́nh yêu của ḿnh và nhớ giữ riêng cho ḿnh, đừng cho ai
biết. V́ như vậy sẽ không ai thắc mắc hỏi bạn "tại sao". Bạn sẽ không
phải trả lời và khỏi phải bàn căi.
T́nh Yêu và Cuộc Sống
Tại sao trong cuộc đời, t́nh yêu lại quan trọng đến nỗi không thể
không có nó? Trong cuộc sống chúng ta có cần t́nh yêu không? Chúng ta
hăy xem cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn nghĩ thế nào về cuộc sống và t́nh yêu:
"Người ta nói trên trái đất không có ǵ ở ngoài quy luật cả. Nhưng
t́nh yêu h́nh như cũng có lúc là một ngoại lệ. T́nh yêu có thể nâng bổng
con người nhưng cũng lắm lúc nhận ch́m kẻ háo hức. Tôi không tin những
người quá lạc quan khi nói về t́nh yêu bằng thể khẳng định. Người ta có
thể tin rằng ḿnh được yêu và cũng có thể hiểu nhầm ḿnh không được yêu.
Tôi không thể nói về một vấn đề mà chính bản thân ḿnh cũng chưa hiểu
hết. Chưa hiểu hết là nói theo kiểu đại ngôn chứ thật sự là hoàn toàn
không thể hiểu. Nếu có người nào đó thách thức tôi một tṛ chơi nghịch
ngợm th́ tôi sẽ mang t́nh yêu ra mà đánh đố. Tôi e, không ai dám tự xưng
ḿnh am tường hết nội dung phong phú và quá phức tạp của t́nh yêu. Có
người yêu th́ hạnh phúc; có người yêu th́ đau khổ. Nhưng dù đau khổ hay
hạnh phúc th́ con người vẫn muốn yêu. T́nh yêu v́ thế mà tồn tại. Con
người không thể sống mà không yêu. Hàng ngh́n năm nay con người đă sống
và đă yêu - yêu thật ḷng chứ không phải giả. Thế mà đă có không biết
bao nhiêu là t́nh yêu giả. Cái giả mà rất thật trong đời. Sự giả trá đó
lúc biết được th́ làm khổ ḷng nhau biết bao nhiêu mà kể. Người giả,
người thật nh́n nhau lúc bấy giờ ngỡ ngàng không biết thế nào nói được.
Người thật th́ nằm bệnh, người giả th́ nói, cười huyên thuyên. Đời sống
vốn không bất công. Người giả trong t́nh yêu thế nào cũng bị thiệt tḥi.
Người thật thế nào cũng được đền bù. T́nh yêu thời nào cũng có. Nhưng có
t́nh yêu kết thúc bi thảm đến độ có khi con người không dám yêu. Yêu mà
khổ quá th́ yêu làm ǵ. Có người đă nói như vậy. Tôi đă có dịp đứng trên
hai mặt của t́nh yêu và dù sao chăng nữa, tôi vẫn muốn giữ lại trong
ḷng một ư nghĩa bền vững: Cuộc sống không thể thiếu t́nh yêu".
T́nh Yêu Là Ǵ? Cho Hay Nhận?
T́nh yêu là sự kết hợp với "phân nửa" của ḿnh để giữ toàn vẹn được
ḿnh. Là sức mạnh hoạt động của con người, làm cho con người chiến thắng
được cảm thức cô đơn. Có thể nói yêu là điều kiện để thực hiện việc
nghịch lư: "Ḿnh với ta tuy hai mà một", "Ta với ḿnh tuy một mà hai".
Ta sẽ nghĩ thế nào trước mệnh đề "T́nh yêu là hiến tặng"? Thông thường
hiến tặng ai một cái ǵ, có nghĩa là mất đi, là một sự hy sinh. Trong ư
nghĩa ấy, sẽ có lập luận cho rằng bản chất của t́nh yêu và vô điều kiện.
Nghĩa là yêu không cần đáp trả. Nhưng yêu không cần đáp trả chỉ là một
h́nh thức của t́nh cảm đơn phương. Trong trường hợp này, t́nh yêu chỉ
mới thực hiện được có một nửa. Bởi v́ bản chất của t́nh yêu phải là sự
cộng hưởng. Khi ta nói yêu nhau, tức là yêu cầu cả hai người và về cả
hai phía. Do đó, hiện tượng yêu không cần đáp trả là sự biến dạng của
t́nh yêu chứ không phải là t́nh yêu trọn vẹn. Điều đó, chứng tỏ rằng
khởi điểm của t́nh yêu là cho, là hiến tặng. Mà điều tối quan trọng của
cho không phải chủ yếu thuộc về vật chất. Sự kết hợp nào, t́nh yêu nào
đặt cơ sở trên vật chất sẽ không tồn tại. Vậy th́ cho cái ǵ? Đó là mạng
sống, con người, tâm hồn, cái ǵ quư giá nhất của chính ḿnh. Tóm lại
tặng hiến của t́nh yêu quư giá nhất là cái ǵ thuộc về phạm vi nhân bản,
là niềm vui, sự hiểu biết, sở thích, óc hài hước, sự buồn khổ và tất cả
những ǵ làm cho người yêu "giàu" hơn lên, sống động hơn lên, làm sản
sinh ra một đời sống mới, một thế giới mới. Như vậy, "cho", tự bản chất
là một niềm khoái lạc. Và chỉ có người thật sự làm chủ, thật sự "giàu"
mới có khả năng cho và muốn cho. Từ đó, ta sẽ hiểu yêu là một sức mạnh,
một năng lực tuyệt đỉnh sản sinh ra hạnh phúc, niềm vui, khoái lạc. Cho
nên ư nghĩa cao cả của t́nh yêu không phải là yêu không cần được đáp trả
mà là đem tới cho người kia niềm vui, sở thích... nghĩa là "cho" cái ǵ
quư giá nhất của ḿnh đồng thời từ đó mở ra hướng để "kẻ cho lẫn người
nhận đều có cái thú là ḿnh đă cho ra đời một cái ǵ mới". Đó chính là
t́nh yêu đích thực, trọn vẹn, tự do và tự nguyện.
Khởi sinh của t́nh yêu là hiến tặng, là cho. Đi từ cái cho thuộc về t́nh
cảm, thuộc về tâm hồn chuyển hóa thành của cải cho có tính cách vật chất,
t́nh yêu bao gồm trong bản thân nó trái tim và thân xác, tinh thần và
vật chất. Có ai đó đă từng nói: "T́nh yêu là sự kích thích, đồng thời là
một ư niệm chịu tác động ở phía bên ngoài. Nếu quả thật như vậy th́ khi
nào bạn thiếu thốn t́nh yêu, có nghĩa là bên ngoài không c̣n tác động ǵ
đối với bạn, và chính bạn, bạn đă không c̣n khả năng kích thích phía bên
ngoài. Đó là một hiện tượng "nghèo nàn không thể ban tặng ǵ cho ai và
mất hiệu lực ḥa nhập với con người. Cho nên, trong suốt cuộc t́nh của
ḿnh, không phải yêu một lần là đủ, cho một lần là xong. Muốn giữ cho
t́nh yêu bền chặt, hạnh phúc lứa đôi không vơi cạn, mỗi người phải "cho"
không ngừng để làm sản sinh ra t́nh yêu. Người nào chỉ thích thú khi "nhận"
mà không cảm thấy thích khi "cho", người đó sẽ không có t́nh yêu. Theo
như một nhà tâm lư học đă viết: T́nh yêu tuổi thơ đi theo nguyên tắc: "Tôi
yêu v́ tôi được yêu". T́nh yêu trưởng thành th́ ngược lại: "Tôi được yêu,
v́ tôi yêu". T́nh yêu chưa đủ trưởng thành th́: "Tôi yêu bởi v́ tôi cần
em (anh)". T́nh yêu đă trưởng thành th́: "Tôi cần em (anh) v́ tôi yêu em
(anh)". Như vậy, bản chất của t́nh yêu là Cho hay Nhận? Và có phải t́nh
yêu phát sinh bằng cách yêu (cho) th́ "hay đẹp, tốt" hơn là bị lệ thuộc
(v́ nhận) t́nh yêu ? Giải quyết được điều này sẽ giúp chúng ta dù đang ở
trong bất cứ giai đoạn nào của t́nh yêu: Nếu chưa có t́nh yêu, vẫn c̣n
cô đơn ta sẽ có thể t́m gặp được đối tượng và t́m thấy t́nh yêu. Nếu
đang yêu, sẽ giữ được t́nh yêu và người yêu. Nếu đă là bạn đời với nhau,
ta sẽ củng cố được hạnh phúc gia đ́nh, làm cho cuộc sống lứa đôi măi măi
có hương vị quyến rũ như thuở nào.
T́nh yêu là con dao, có thể cắt nát con tim hay có thể khắc sâu vào tim
ta những vết khắc diệu kỳ và sẽ theo ta đến cuối đời. T́nh yêu là một
tặng phẩm tuyệt vời mà tạo hóa dành cho con người, có thể đem đến cho ta
niềm hạnh phúc và sức mạnh. Nhưng cũng có thể đem đến cho ta nỗi đau, có
nhiều t́nh yêu kết thúc bi thảm đến độ có người không dám yêu nữa. Cũng
như sống là đương đầu, rủi ro với cái chết. Hy vọng là liều lĩnh với sự
thất bại. Yêu là mạo hiểm v́ có thể bị từ chối. Nhưng không mạo hiểm th́
đă là thất bại rồi v́ trong cuộc sống điều nguy hiểm nhất là không thử
thách điều ǵ. Để đạt được cái kế tiếp, bạn phải dám mạo hiểm với những
ǵ liên quan. Bộc lộ cảm xúc là chính bạn đang nói lên sự thật. Thử
thách trong t́nh yêu chính là bạn yêu mà có thể không được đáp trả. Làm
thế nào để định nghĩa t́nh yêu như: Vấp ngă nhưng không suy sụp, kiên
định nhưng không cố chấp, chia xẻ và công bằng, đồng cảm và không đ̣i
hỏi, tổn thương nhưng đừng bao giờ giữ lại nỗi đau.
Như người ta thường nói : "Yêu th́ khổ, không yêu th́ lỗ". Theo tôi,
có lẽ dù có khổ th́ cũng " yêu". C̣n bạn th́ thế nào?
Trích từ
http://vnthuquan.net/
o0o
Vạn
Lư T́nh
Huy Cận
Người ở bên trời, ta ở đây;
Chờ mong phương nọ, ngóng phương nầy.
Tương tư đôi chốn, t́nh ngàn dặm,
Vạn lư sầu lên núi tiếp mây.
Nắng đă xế về bên xứ bạn;
Chiều mưa trên băi, nước sông đầy.
Trông về bốn phía không nguôi nhớ,
Dơi động hoàng hôn thấp thoáng bay.
Cơn gió hiu hiu buồn tiễn biệt,
Xa nhau chỉ biết nhớ vơi ngày.
Chiếu chăn không ấm người nằm một
Thương bạn chiều hôm, sầu gối tay.
|